Mediji
  Anti-Tiranida    
  Direkt
  Maske
  Domaći teren
  Blato
  Bosanski Čaplin
  Kalkulacije
  Legende 
  Ino-nafaka
  Portreti
  Bh. proza
  Mega gluposti
      
     Narod
  Maheri
  Dijaspora
  Humoreska
  Božji ljudi
  Mostarke
  Zemlja Bosna
  Liskaluci
  Links/Gadgets  

  Intervju
  Zanimljivosti
  Iza kulisa
  Anti-naci priručnik 

CNN RSS    REUTER RSS   Kult.InfoRSS   BH.RSS

BBCSERBIAN.com  Detaljno  Pregled štampe  Učite engleski

MASKE - Mentalne vježbe - AGENCIJSKI IZBOR

Ezra_Pound (guslar)

O UDBAŠKIM KORENIMA LAŽNOG NACIONALIZMA

Veličanstvena je i beskrajna smotra srpskih rodoljuba kroz istoriju. Naporedo, međutim, teče kolona posramljenih „rodoljubaca”-lažnih nacionalista. Na ovaj tip u srpskom političkom životu ukazao je još Sterija, dok ga je u svojoj savremenoj pesmi „Naši dani” ovekovečio Dis pevajući o „mračnim dušama” što „nazvaše se patrioti”. (Kao posebna podvrsta ovog fenomena javlja se redovna istorijska kobna smena koja obično karakteriše svaki kraj rata: oni sa vojničkog začelja ili iz pozadine prelaze u prve redove posleratnog društvenog života.)Tek, naši dani, u poslednjoj deceniji XX veka sa posebnom brižljivošću negovali su ovaj politički tip. Tako se poprilično namnožila ova kolona lažnih rodoljuba, do te mere da je počela da zaklanjapogled na slavnu rodoljubivu istoriju srpskog čojstva i junaštva. Stoga da bismo otvorili poglede ka istinskom srpskom rodoljublju moramo ispred očiju rasterati magle lažnog i kompromitujućeg nacionalizma, istovremeno ukazujući na njegove specifične korene u prošlom (komunističkog) poluveku.

MASKIRANI KOMUNIZAM

Bez obzira da li se komunisti nalaze u borbi za osvajanje ili očuvanje vlasti, oni se koriste najrazličitijim maskama, neumorno prikrivajući svoje pravo lice i ciljeve.
Koreni komunističkog premaskiranja u nacionalne nošnje nalaze se u vremenu građanskog rata 1941-1945, kada partizani pod plaštom borbe za oslobođenje podižu komunističku revoluciju za osvajanje vlasti. Njihova pretvaranja počela su još pre rata kada su, po nalogu Komintermne, prvo glumili antifašiste, da bi potom sve od pakta Ribentrop-Molotov(avgust 1939) do Hitlerovog napada na Sovjetiju 22.juna 1941. bili pacifisti i prijatelji Nemačke, saveznika „bratskog SSSR-a”. Tek sa ugroženošću Sovjetije jugoslovenski komunisti podižu ustanak, napuštajući gradove gde su sarađivali sa okupatorom. (Kao što sa ugroženošću Engleske, i sa podsticajem engleske obaveštajne službe, pučisti preuzimaju vlast 27.marta 1941). Ustanak, zapravo, predstavlja masku za revoluciju, što naravno treba prikriti: „Mi smo u početku izbjegavali da govorimo o socijalističkoj revoluciji. To tada nije bilo nužno podvlačiti, da ne bismo neprijateljima davali mogućnost da neobavještene i politički nedovoljno upućene ljude zastrašuju svojim tumačenjima ideja socijalizma i komunizma”. (Josip Broz Tito, NIN, 11.05.1975.)
U tu taktičku svrhu sve je dozvoljeno: maskiranja u četničke preobuke, lažno širenje vesti u narodu (npr. o strogo „patriotskom karakteru pokreta”), dozirano dopuštanje tradicionalnih nacionalnih običaja (Brozova maska tako čak 1946.godine još uvek ne dira veronauku u školi i obeležava Savindan u Beogradu).

Nakon osvajanja vlasti na sovjetskim tenkovima, komunisti skidaju maske i pokazuju svu mržnju prema političkim protivnicima: Crkvi, Srpstvu, monarhistima, antikomunistima, uglednim građanima (sveštenicima, učiteljima, trgovcima, seoskim domaćinima) i iza sebe ostavljaju masovne grobnice i prepune robijašnice u svim srpskim varošima.

Nekoliko godina strahovlade u okolnostima potpune komunističke diktature bile su pokušaj da se uvede kraj srpske istorije, državnosti, crkvenosti, nacionalne prosvete i kulture i razbiju celine srpskih nacionalnih teritorija, Srpkske Pravoslavne Crkve, srpskog jezika (pomoću izmišljenih novih „jezika”, „crkava”, „nacija”, „republika” ...). Međutim, srpska nacija je, uprkos svemu, opstala, a komunistički režim postepeno slabio, tako da je naglo rasla potreba za novim presvlačenjima i podmetanjima u cilju opstanka na vlasti.

Tako u komunističkom maskirnom samozaštitnom sistemu Krcun i Ranković postaju branioci srpskih nacionalnih interesa, 1968. antirežimska pobuna, Dobrica Ćosić disident, Slobodan Milošević nacionalni vođa, kompartijski funkcioneri opozicioni prvaci, nacionalisti, četnici, ravnogorci, a stambolićevci i ostali unučići komunizma građani, demokrate, opozicija, pa „nova vlast”.

Tako se kao pobunjenici, disidenti, opozicija, alternativa, predsednički protivkandidati, „oci nacije”, neprestano poturaju „bivši” komunistički kadrovi.
Bez obzira, dakle, da li se komunisti predstavljaju kao antifašisti, pacifisti, oslobodioci, domoljubi, rodoljubi, nacionalisti, patriote, demokrate, građani, oni ostaju komunisti (bezbožnici, srbofobi) sa jednim jedinim ciljem gole borbe za očuvanje vlasti.
Ali najveće komunističko pozorištemaski osnovano je u njihovoj Službi bezbednosti, visoko razvijenoj tehnologiji za proizvodnju maskiranih zaš'titnih sistema.

http://www2.serbiancafe.com

Esad Bajtal

Ako je pozorište "mjesto gdje se nešto događa" (A. Isaković, Rječnik bosanskog jezika, Sarajevo, 1995., četvrto dopunjeno i ispravljeno izdanje), onda pojednostavljeno govoreći, gledaoci su oni koji gledaju, a glumac je onaj koji je gledan. U svojoj gledanosti on se predaje pažnji gledalaca koji ga gledaju. I, reklo bi se da je to sve. Ali, nije! Gledanje je, s obje strane zavjese, strukturirano kao dvosmjerni proces. Gledajući glumca gledalac zapravo, istovremeno, gleda i sebe samog. Psihoanalitčkim, tj. freudovskim jezikom govoreći, projektuje se: bježi od svakodnevnog sebe da bi se u prezentiranom liku glumca dramatično prepoznao i suočio sa nekim novim, pročišćenim sobom. Aristotel to zove katarza. ^*

Ali, gledanje kao interaktivni dogod podrazumijeva da gledalac, dok gleda - i sam biva gledan. Jer, i glumac gleda: tj. prati reakcije publike, da bi, gledajući one koji ga gledaju, i ohrabren njihovom podrškom, u zanosu glumačkog žara, sve više dolazio sam sebi. Tj. theatar je mjesto odbacivanja društvene maske i odlučnog vraćanja glumca svom nepatvorenom Ja, svom sebstvu ili sopstvu. Skidanjem personalne maske glumac napušta svoju društvenu ulogu: prestaje da glumi. Ili. dobrovoljnim preuzimanjem teatraske uloge on se oslobađa nametnute društvene uloge! Maska glume demaskira društvenu masku i oslobađa glumca. Tek, teatarsko demaskiranje društvene maske vodi oslobađanju njegove ličnosti.

Termin 'ličnost' moderna znanstvena psihologija veže za fenomen theatra, i dovodi u simboličku vezu sa latinskom riječi 'persona' što je antički naziv za pozorišnu masku (obrazinu), što su je, zajedno sa ulogom uzimali i nosili antički kazališni glumci. Od tada, "u jezicima, u kojima je pojam 'ličnost' izveden iz imenice 'persona' (eng. personality), izraz 'ličnost' dovodi se u očitu vezu s 'maskom', tj. ulogom, koja se u nekom društvu očekuje od pojedinca" (B. Petz). Za neke druge istraživače korijen riječi (phersu) dolazi čak iz jezika etrurske mitologije gdje označava biće koje živi između vanjskog, vidljivog i podzemnog, nevidljivog svijeta.

U oba slučaja, ličnost kao 'persona' je neka skrivena psihološka substruktura zaštićena svakodnevnom maskom koja je namjenski isturena prema vanjskom svijetu. U tom smislu, maska (ili jezikom svakodnevnice: persona, ličnost) je ono što je funkcionalno istureno, izvana vidljivo i normativno-običajno usaglašeno sa očekivanjima društvene sredine.

Dakle, maska kao personifikacija društveno uobličene ličnosti namijenjena je isključivo javnosti i nema ništa zajedničko sa stvarnom ličnošću individue. Još tačnije, persona kao maska je (društveno nametnuta) ludačka košulja koje se glumac legitimno oslobađa zahvaljujući svojoj ulozi. Ulogom oslobođen on se vraća nutrini vlastitog bića, tj. samom sebi. Još preciznije: uloga je, slijedeći teatrološku idejnu matricu J. Grotovskog (Jerzi Grotowsky), instrument kojim glumac proučava ono najdublje u sebi "skriveno ispod svakodnevne maske", kojom on osigurava svoje mjesto u svijetu društveno normirane svakodnevnice.

Otkrivajući je, protivno kulturološkim uzusima societasa, glumac svoju potisnutu ličnost žrtvuje, tačnije, iznosi na svjetlo pozornice, i poklanja publici. Upravo u tome samooslobađajućem pozorišnom-sebe-otkrivanju nalazim implicitni smisao navedenog Zaimovog iskaza: "Gluma je kad ništa ne glumiš". A ništa ne glumiš upravo onda kad gledaocima daješ sebe onakvog kakav stvarno jesi. Go i bez maske.

Istovremeno, to dobrovoljno otkrivanje glumca, svjesno ili nesvjesno, gledalac osjeća kao nijemi poziv da učini isto: da i sam odbaci svoju masku, razgoliti se i konačno oslobodi sopstveno potisnuto biće. U samooslobađajućoj katarzičnosti tog momenta, leži neosviještena privlačnost kazališta. Ali, stvar samooslobađanja, ma koliko privlačna, nije tako jednostavna jer, u svojoj samootkrivlačkoj namjeri odudara od životne inercije kojom su naši svakodnevni napori usmjereni ka sakrivanju istine o nama samima, ne samo od svijeta, već i od sebe samih. I dok iza maske persone pokušavamo izbjeći istinu o sebi, u glumi smo pozvani da prekinemo s tim bježanjem i da pažljivije pogledamo sebe. ¹

Dakle, glumac nas vlastitim primjerom ohrabruje da konačno prestanemo s glumom i da, pristajući na sebe, budemo ono što jesmo. Da zbacimo masku i damo svojoj ličnosti na volju. Da "otkačimo", kako taj samooslobađajući momenat, psihološki vrlo precizno i kratko, definira vokabular visprene, adolescentne i nonkonformističke leksike. Jedan od najvećih 'otkačenjaka' u povijesti čovječanstva, glumac bez pozorišta, ili, glumac koji je od života napravio pozorište, bio je antički filozof Diogen iz bureta ("božansko pseto", kako ga je umilno nazvao jedan pjesnik, njegov savremenik). A jedan drugi, naš savremenik, nedavno preminuli francuski filozof rumunskog porijekla, Emil Cioran, pun poštovanja spram Diogenova držanja lišenog svakog licemjerja, napisao je najljepšu odu u čast neviđene raskoši Diogenovog egzistencijalnog slobodarstva:

"Ko zna šta sve čovek treba da izgubi da bi smogao hrabrost da prezire konvencije, ko zna šta je Diogen izgubio da bi postao onaj koji sebi sve dozvoljava, i svoje najskrivenije misli pretvara u činove, sa natprirodnom drskošću dostojnom kakvog božanstva spoznaje, božanstva što je puteno i nevino istovremeno. Niko ne beše slobodniji od njega; on je otelovio krajnji domet iskrenosti i vidovitosti i, u isti mah, dao uzor onogoa što bismo mogli biti kad nam vaspitanje i licemjerje ne bi sputavali želje i pokrete. (...) Platon ga je nazvao 'poludeli Sokrat', a trebalo je da ga nazove 'Sokrat koji je najzad postao iskren'. (...) A to što je najbolji poznavalac ljudi bio nazvan psom dokaz je da čovek nikad nije imao hrabrosti da prihvati pravu sliku o sebi i da je uvek bez milosti odbacivao istine. Diogen je od sebe odstranio pozu. Kako li je čudovišno morao da izgleda drugima! Da bi se steklo časno mesto među filozofima, treba biti vešt glumac, poštovati igru ideja i zamajavati se lažnim problemima. Čovek takav kakav je nipošto vas se ne sme ticati". ²
http://www.orbus.be/zbornik/gluma_je_kad_nista_ne_glumis.htm

 
SADRŽAJ - Tartuf Club  Erazmo Ložiona Provale Ublehe Isplivalo Mudre glave Božje sluge RSS- Feeds

 Mediji - Anti-Tiranida | Rafal | Maske | Domaći teren | Blato | Bosanski Čaplin | Kalkulacije | Legende | Ino-nafaka | Portreti | Bh. proza | Mega gluposti
 Narod - Maheri | Dijaspora | Humoreska | Božji ljudi | Mostarke | Zemlja Bosna | Liskaluci | Links/Gadgets  

Copyright © Herceg Press  (hercegpress@yahoo.com)